New Geopolitics Research

New Geopolitics Research

Functionalism of Geopolitical Components Affecting the Territorial Expansion of Muslim Arabs in Iran at the End of the Sassanid Period

Document Type : Original Article

Author
Department of Geography, Faculty of Humanities, Yazd University, Yazd, Iran.
Abstract
 One of the important aspects of the history of early Islam was the rapid expansion of
conquests to the surrounding territories during the era of the Rashidin caliphs (Abu Bakr,
Omar and Uthman). Various analyses have been presented among Islamic historians
regarding the causes of Muslim Arab territorial expansion and how Iran was conquered.
In this research, an attempt has been made to examine the components of Islamic
caliphate's territorial expansion in the framework of the function of its socialenvironmental components by examining historical documents and relying on the
comparative methodology. The findings of the research show that a set of
internal/extraterritorial components became the basis for the territorial ambitions of the
Muslim Arabs during the period of the Rashidin Caliphs. From an intraterritorial point of
view, the expansion of conquests caused the Bedouin Arabs to gain more material
privileges and achieve their greater union with the central government. From the
extraterritorial dimension, with the intensification of the dissatisfaction of the bordering
Arabs of the southern Mesopotamia with the Sassanid government and also with the
geostrategic vulnerability of the cities of this region, the ground was prepared for the
victory of the Muslim armies over the Sasanians
 
Keywords

آقازاده، جعفر و دهقان‏نژاد، مرتضی و محمودآبادی، اصغر. (1390). فتح آذربایجان و گرایش مردم آن به اسلام، فصلنامه تاریخ اسلام و ایران، 21(10)، 1- 22.
ابن اثیر، عزالدین. (1374). تاریخ کامل اسلام و ایران بعد از اسلام، جلد سوم، ترجمه علی هاشمی و ابوالقاسم حالت، تهران: نشر داد. 
اشپولر، برتولد. (1391). تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی، ترجمه جواد فلاطوری، جلد اول، تهران: علمی و فرهنگی. 
امامی‌جو، محمدحسین و رضوی، حسین. (1391). بررسی محوریت مادی‌گرایی در نبردهای سه خلیفه نخستین با تکیه بر منقولات بلاذری، فصلنامه امامت پژوهی، 2(8)، 39- 71.
برزگر، ابراهیم. (1385). تاریخ تحول دولت در اسلام و ایران، تهران: سمت.
پتروشفسکی، ایلیا. (1363). اسلام در ایران، ترجمه کریم کشاورز، تهران: پیام.
پورشریعتی، پریسا. (1397). زوال و فروپاشی ساسانیان، ترجمه خشایار بهاری، تهران: فرزان روز.
ترکمنی آذر، پروین. (1399). ارزیابی ماهیت فتح ایران بر اساس نظریه جنگ‌های عادلانه، فصلنامه تاریخ و تمدن اسلامی، 16( 32)، 3- 41.
ترکمه، آیدین، حافظ نیا، محمدرضا، رومینا، ابراهیم و احمدی‏پور، زهرا. (1401). تحلیل ژئوپلیتیک انتقادی از منظر رئالیسم انتقادی، فصلنامه ژئوپلیتیک، 18(1)، 1- 43.
ترنر، برایان. (1379)، ماکس وبر و اسلام، ترجمه سعید وصالی، تهران: نشر مرکز. 
جعفریان، رسول. (1380). تاریخ خلفا از رحلت پیامبر تا زوال امویان ( 11- 132 ه.ق)، قم: دلیل.
جعفریان، رسول. (1387). تاریخ ایران اسلامی: از پیدایش اسلام تا ایران اسلامی، جلد اول، تهران: کانون اندیشه جوان.
حاجی بابایی، مجید و زارعی، علی. ( 1393). جایگاه امور فرامادی در تحلیل فتوحات مسلمانان در یاران، فصلنامه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، 5(15)، 95- 116.
حافظ نیا، محمدرضا، جان احمدی، فاطمه و آتشی، عهدیه. ( 1396). الگوی مدیریت سیاسی فضا در عهد پیامبر اکرم (ص)، فصلنامه پژوهش های جغرافیای سیاسی، 2(4)، 1-20.
حافظ نیا، محمدرضا و کاویانی راد، مراد. (1393). فلسفه جغرافیای سیاسی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
حافظ نیا، محمدرضا. (1384). ژئوپلیتیک؛ یک بررسی فلسفی، فصلنامه ژئوپلیتیک، 1(1)، 19- 36.
خسروی نژاد، روح اله، ترابی، سهیلا  و سنگاری، اسماعیل. (1400). تبیین و تحلیل شبکه ارتباطی شهرهای ساسانی و نقش این شبکه در فتوحات اعراب، فصلنامه مطالعات باستان شناسی، 5(18)، 115- 132.
دلیر، نیره. (1397). تحلیل جنگ‌های اعراب با ساسانیان بر اساس عناصر راهبردی کلاوزویتس؛ از قادسیه تا نهاوند، فصلنامه مطالعات تاریخی جنگ، 2(4)، 165- 188. 
دینوری، ابوحنیفه. (1383). اخبار الطول، ترجمه مهدی دامغانی، تهران: نشر نی.
رحیمی، حسن، حافظ نیا، محمدرضا، عزتی، عزت اله و اگنیو،  جان. ( 1398). تبیین جایگاه توجیه‏های کاربردی در نظریه‏های ژئوپلیتیکی دورۀ کلاسیک، فصلنامه ژئوپلیتیک، 15(3)، 1- 24.
زرین کوب، عبدالحسین. ( 1388 ). دو قرن سکوت، تهران: سخن.
زیدان، جرجی. (1389). تاریخ تمدن اسلام، ترجمه علی جواهر کلام، تهران: امیرکبیر.
صفری، نعمت اله. (1379). درآمدی بر صلح نامه‌های مسلمانان با ایرانیان در آغاز فتح اسلام، تاریخ اسلام، 1(2)، 50 119.
طبری، محمدبن جریر. (1384). تاریخ الرسل و الملوک، ترجمه صادق نشات، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.  
عبادی، مهدی و ادیبان، ناصر. (1401). سرزمین بین النهرین: پیوستگی جغرافیایی- تأثیرپذیری تاریخی در آستانه فتح ایران توسط مسلمانان، فصلنامه پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران، 10(2)، 41- 55.
فاتحی نژاد، عنایت اله. (1393). ایرانیان و عرب‌ها پیش از اسلام تا عصر فتوح، تاریخ جامع ایران، جلد ششم، تهران: مرکز دائرالمعارف بزرگ اسلامی.
فیرحی، داود. ( 1386). تاریخ تحول دولت در اسلام، قم: دانشگاه مفید.
قائدان، اصغر. (1382). سازماندهی نظامی و سازمان رزم و تحولات آن در تاریخ اسلام (از آغاز تا پایان عصر عباسی)، تهران: دانشگاه امام حسین(ع).
قدرت دیزجی، مهرداد. (1394). زمینه های تاریخی فتوحات اسلامی در ایران؛ فروپاشی نظم سیاسی دولت ساسانی بر اساس منابع کتبی و داده‌های سکه شناختی، فصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام، 5(10)، 61- 78.
گوهری، مصطفی. (1398). فتوحات و مشروعیت خلفای راشدین، فصلنامه تاریخ و تمدن اسلامی، 15(22)، 3-25.
لشگری، احسان. (1402). شناخت مؤلفه‌های گفتمانی آیین تشیع در برساخت انسجام اجتماعی ایران در عصر صفوی، فصلنامه ژئوپلیتیک، 19(1)، 131- 151. 
لمبتون، ماری. (1362). مالک و زارع در ایران، ترجمه منوچهر امیری، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
لوکونین، ولادیمیر. (1393). نهادهای سیاسی، اجتماعی و اداری، مالیاتی و داد و ستد؛ تاریخ ایران کمبریج، گردآورنده احسان یارشاطر، ترجمه حسن انوشه، چاپ ششم، تهران: امیرکبیر.
محمودپور، محمد. (1397). توان نظامی اعراب مسلمان در فتوحات اولیه، فصلنامه مطالعات تاریخی جنگ، 2(1)، 167- 184.
ولوی، علی محمد و بختیاری، شهلا. (1389). سیاست مذهبی خلفای راشدین، فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام، 2(6)، 151- 173.
Donner, F. (1981). The early Islamic Conquest, New York: Princeton University Press.
Gray, C. (1986). Maritime Strategy and the defense of the west, New York: National Strategy Information Center Press.
Johnston, R. (1991). Geography and Geographer: Anglo-American Human Geography, Fourth Edition, London: Edward Arnold.
Smith, M. (2005). Network Territories and the cartography of American Geographers, Journal of Annals American Association, 95(4), 832- 849.
Watt, M. (1994(. The Majesty that was Islam, London: Sidgwick & Jackson Press.