پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

نقش ژئوپلیتک در پیشگیری از جرائم علیه امنیت منطقه‌ای و بین المللی با تأکید بر مخاصمات مسلحانة بین المللی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق کیفری و جرم‏شناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 دانشجوی دکتری جامعه‏شناسی سیاسی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
چکیده
ژئوپلیتیک برای درک روابط بین‌الملل، استراتژی جهانی و ریسک‌های سرمایه‌گذاری بسیار مرتبط است، و چارچوبی برای تجزیه و تحلیل مسائل پیچیدة جهانی با ادغام عوامل جغرافیایی، سیاسی، اقتصادی و سایر عوامل فراهم می‌کند. این مقاله سعی دارد جایگاه این مؤلفة مهم را در جرائم علیه امنیت منطقه ‏ای و بین المللی، با تاکید بر مخاصمات مسلحانه بین المللی مورد بحث و بررسی قرار دهد. در این جستار تحقیقاتی با نگاهی توصیفی تحلیلی و با استفاده از روش اسنادی و کتابخانه‌ای در پی یافتن پاسخ بدین سوال هستیم که آیا رویکردهای ژئوپلیتک جغرافیایی در پیشگیری از جنگ‌های مسلحانه می‌تواند مؤثر باشد؟ به نظر می‌رسد رویکردهای طبیعی و ژنوپلتیک جغرافیایی حسب مورد، نقش مستقیم و غیرمستقیم در جلوگیری از اقدامات مسلحانه و حداقل شدت آنها دارد. به عنوان مثال اقدامات مسلحانه در مناطق با موانع طبیعی با مشکلات بیشتری همراه خواهد بود. در ترتیباب منطقه ‏ای و جغرافیایی، به‏ویژه در خاورمیانه، اگر چنین موقعیت‏های جغرافیایی به فرصت همکاری تبدیل نشود، می تواند باعث شعله‏ور شدن مخاصمات مسلحانه گردد، و بالعکس در صورت بهره ‏برداری مناسب، می‏تواند عامل مهمی در پیشگیری از چنین جرائمی علیه امنیت بین المللی باشد.
کلیدواژه‌ها

اس. لامبث، بنجامین، مهرنیا، احمد (1386). ژئوپلتیک، جغرافیا و استراتژی نیروی هوایی، جغرافیا و قدرت فضـایی. علوم و فنون نظامی، 4(10).
افتخاری، اصغر، قدیر نصری، محمد (1391). پژوهش‌نامه امنیت اجتماعی (مبانی و مسائل امنیت اجتماعی، رویکردی ایرانی)؛ چاپ اول، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
تافته، گودرز، کلانتری، فتح الله (1397). نقش و جایگاه پدافند غیر عامل در راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران. مطالعات دفاعی استراتژیک، 16(74).
جنیدی، رضا، کیانی‌نژاد، بشیر (1400). نقش عوامل جغرافیای طبیعی در عملیات والفجر 8. جغرافیای نظامی و امنیتی، 4(1).
جواهری، مهدی و قربانی، ابراهیم (1401). شناسایی مؤلفه‌های ژئوپلیتیکی مؤثر بر امنیت ملی با تاکید بر مرزهای شمال غربی کشور،چاپ شده در مجموعه مقالات اولین همایش ملی رویکردهای نوین در مدیریت مرز،تهران.
جهانگیری، سعید، گروسی، ناصر، خالقی نژاد، مریم (1399). واکاوی تأثیر موقعیت ژئوپلیتیک ایران در عرصه جهانی به‌ویژه دفاع مقدس. فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس، 6(1).
حافظ نیا، محمدرضا. (1379). تعریفی نو از ژئوپلیتیک. تحقیقات جغرافیایی، 15(4-3 (پیاپی 59-58).
حافظ نیا، محمدرضا، کولایی، الهه، و کریمی، مهدی (1391). نقش فضای جغرافیایی در رقابت قدرت‌ها (مطالعه موردی: آسیای مرکزی پس از جنگ سرد). فضای جغرافیایی، 12(39).
ساعد، نادر. (1385). ارزیابی دکترین جنگ نامتقارن از منظر حقوق بین الملل بشردوستانه ، فصلنامه علمی پژوهش حقوق عمومی،8(19).
سلیمی سبحان، محمدرضا، عبدی، عطااله، حیدری، جهانگیر، و یاری، منیر (1396). تحلیل کار ویژه‌ها و نقش جغرافیای سیاسی شهرهای مرزی در رواج اقدامات تروریستی (مطالعه موردی: اقدامات تروریستی استان سیستان و بلوچستان). پژوهشنامه مطالعات مرزی، 5(3 (مسلسل 17) ).
شفیعی، نوذر (1399). جنگ سرد جدید: تحلیلی بر نظم امنیتی در حوزه اسیا-پاسیفیک. فصلنامه رهیافت‌های سیاسی و بین ‌المللی، 11(4).
عصاریان نژاد، حسین، رستمی، محسن، مدبر، لیلا (1392). ارتباط کیفی بین محیط جغرافیایی و امنیت ملی. فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک، 9(32).
غلامعلیان،علی (1389). کاربرد جغرافیای نظامی در طرحریزی های عملیاتی. علوم و فنون نظامی، 7(18)
قالیباف، محمدباقر، غلامی، مجید (1402). تبیین ژئوپلیتیکی مفهوم و نقش «رژیم‌ها» در ساختارهای جغرافیایی. پژوهش‌های جغرافیای سیاسی، 8(1).
نوذری، فضل اله، احدی، محمد، زین الدینی، مجید، نصیرپور، غلامرضا (1402). تبیین بسترهای رقابت ژئوپلیتیکی هند و چین در جنوب غرب آسیا؛ ارائه یک مدل پیشنهادی. علوم و فنون نظامی، 19(66). 
Johnson, M., & Lee, A. (2022). Preventing Transnational Crime through Geopolitical Cooperation*. Global Security Studies, 33(2), 112-130.
United Nations. (2023). Maintain international peace and security | United Nations. https://www.un.org/en/our-work/maintain-international-peace-and-security
Alagappa، M. (1998). Regional Arrangements، the UN، and International Security: a Framework for Analysis. In Palgrave Macmillan UK eBooks. https://doi.org/10.1007/978-1-349-26263-2_1
Baluga، A.، & Carrasco، B. (2020). The role of geography in shaping governance performance. https://doi.org/10.22617/wps200378
Coppock، J. T. (1974). Geography and public Policy: challenges، opportunities and implications. Transactions of the Institute of British Geographers، ، 1. https://doi.org/10.2307/621525
Goh، E. (2008). Great Powers and Hierarchical Order in Southeast Asia: Analyzing Regional Security Strategies. International Security، 32(3), https://doi.org/10.1162/isec.2008.32.3.113
Harbom، L.، & Wallensteen، P. (2005). Armed Conflict and its international Dimensions، 1946-2004. Journal of Peace Research، 42(5). https://doi.org/10.1177/0022343305056238
Jafari, M., & Ahmadi Pour, Z. (2024). Analysis of civil movements in Kabul city within the framework of spatial justice theory. Applied Studies of the Islamic World. Retrieved from https://journal.iiwfs.com/article_198549.html?lang=en
Keohane, R. O., & Nye, J. S. (2019). Power and Interdependence in the Global Political Economy. Longman.
Kolosov، V. A.، Zotova، M. V.، & Turov، N. L. (2022). Geopolitics and political geography in Russia: global context and national characteristics. Regional Research of Russia، 12(1)،. https://doi.org/10.1134/s2079970522020046
Kretzmer، D. (2009). Rethinking the application of IHL in Non-International armed Conflicts. Israel Law Review، 42(01). https://doi.org/10.1017/s0021223700000431
Mojamil, A. H. S.، Gareed، A. H.، & Hajeb، M. a. A. (2023). Comparison between two methods of power training on swimming performance. Social Sciences. https://doi.org/10.11648/j.ss.20231206.13
Okur، Mehmet Akif (2014-12-16). "Classical Texts Of The Geopolitics And The "Heart Of Eurasia"". Ege Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi. 14 (2). doi:10.13062/tdid.201428262
O'Sullivan، Meghan; Overland، Indra; Sandalow، David (2017). "The Geopolitics of Renewable Energy". SSRN Working Paper Series. doi:10.2139/ssrn.2998305. hdl:11250/2447113. ISSN 1556-5068. S2CID 157400282. SSRN 2998305
Overland، Indra (2019-03-01). "The geopolitics of renewable energy: Debunking four emerging myths". Energy Research & Social Science. 49: Bibcode:2019ERSS...49...36O.doi: 10.1016/j. erss.2018.10.018. hdl:11250/2579292. ISSN 2214-6296
Report:Today’s armed conflicts - The Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights. (4 November،2024). https://geneva-academy.ch/galleries/today-s-armed-conflicts
Sivakumaran، S. (2011). Re-envisaging the international law of internal armed conflict. European Journal of International Law، 22(1). https://doi.org/10.1093/ejil/chq083
Smith, J. (2020). Geopolitics and Security: The Interplay of Global Power Structures and Regional Security. Journal of International Relations, 45(3), 205-221.
Varisco, A. E., Atwood, D., & Blancafort, M. (2024). Arms control in the Indo-Pacific region: What role for the Arms Trade Treaty? TODA Policy Brief. Retrieved from https://www.toda.org/assets/files/resources/policy-briefs/t-r-203_arms-control-in-indo-pacific-varisco.pdf
Vilks, A., Kipane, A., & Krivins, A. (2024). Preventing international threats in the context of improving the legal framework for national and regional security. Social and Legal Studios. Retrieved from https://sls-journal.com.ua/en/journals/tom-7-1-2024/zapobigannya-mizhnarodnim-zagrozam-u-konteksti-vdoskonalennya-pravovikh-zasad-natsionalnoyi-ta-regionalnoyi-bezpeki
Voloshanivska, T., & Fedorov, I. (2024). Ensuring national security: The role of the jury in accordance with the constitutional provisions of Ukraine. ER. DDUVS. Retrieved from https://er.dduvs.edu.ua/bitstream/123456789/13787/1/57.pdf