حوضه آبریز دجله-فرات، به عنوان یکی از مهمترین منابع آب سطحی مشترک در خاورمیانه، نقش حیاتی در تأمین آب شرب، کشاورزی و تولید انرژی کشورهای ترکیه، سوریه و عراق دارد. این حوضه به دلیل توسعه پروژههای بزرگ سدسازی، توزیع نامتوازن منابع آبی و تغییرات اقلیمی، با چالشهای جدی هیدروپلیتیکی روبهرو است که پیامدهای گستردهای بر امینت انسانی علیالخصوص در ابعاد معیشتی، زیستمحیطی و اجتماعی برجای میگذارد. سؤال اصلی پژوهش این است که پویشهای هیدروپلیتیکی در حوضه آبریز دجله-فرات چه تأثیری بر امنیت انسانی دارند و چه راهکارهایی از منظر آمایش سرزمین میتوان برای مدیریت منابع آب مشترک ارائه کرد؟ فرضیه پژوهش بر این است که عدم وجود ساختارهای همکاری مؤثر منطقهای و مدیریت ناکافی منابع آب، موجب تشدید بحرانهای امنیت انسانی در این حوضه شده و رویکرد آمایش سرزمین میتواند به کاهش این بحرانها و مدیریت بهینه منابع آب کمک کند. پژوهش حاضر با بهرهگیری از روش کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی و تحلیل اسناد معتبر، درک عمیقتری از در هم تنیدگی ارتباط هیدروپلیتیک با امنیت انسانی و آمایش سرزمین ارائه میدهد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که استفاده یکجانبه از منابع آب و ضعف سازوکارهای همکاری میان کشورهای حوضه آبریز دجله-فرات، امنیت انسانی را بهویژه در مناطق پاییندست تضعیف کرده است. بر این اساس، اتخاذ رویکرد آمایش سرزمین و مدیریت یکپارچه منابع آب مشترک، میتواند به کاهش تنشهای هیدروپلیتیکی و ارتقای امنیت انسانی در حوضه آبریز دجله-فرات منجر شود.
بابائی,مهدی و سلیمی,رؤیا . (1404). پیوند هیدروپلیتیک و امنیت انسانی در حوضه آبریز دجله و فرات: رویکردی مبتنی بر آمایش سرزمین. پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی, 2(2), 21-36. doi: 10.22034/nrpg.2026.2068937.1058
MLA
بابائی,مهدی , و سلیمی,رؤیا . "پیوند هیدروپلیتیک و امنیت انسانی در حوضه آبریز دجله و فرات: رویکردی مبتنی بر آمایش سرزمین", پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی, 2, 2, 1404, 21-36. doi: 10.22034/nrpg.2026.2068937.1058
HARVARD
بابائی مهدی, سلیمی رؤیا. (1404). 'پیوند هیدروپلیتیک و امنیت انسانی در حوضه آبریز دجله و فرات: رویکردی مبتنی بر آمایش سرزمین', پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی, 2(2), pp. 21-36. doi: 10.22034/nrpg.2026.2068937.1058
CHICAGO
مهدی بابائی و رؤیا سلیمی, "پیوند هیدروپلیتیک و امنیت انسانی در حوضه آبریز دجله و فرات: رویکردی مبتنی بر آمایش سرزمین," پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی, 2 2 (1404): 21-36, doi: 10.22034/nrpg.2026.2068937.1058
VANCOUVER
بابائی مهدی, سلیمی رؤیا. پیوند هیدروپلیتیک و امنیت انسانی در حوضه آبریز دجله و فرات: رویکردی مبتنی بر آمایش سرزمین. پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی, 1404; 2(2): 21-36. doi: 10.22034/nrpg.2026.2068937.1058
