موقعیت ژئوپولیتیکی افغانستان و حضور نیروهای بینالمللی از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱، این کشور را به یکی از نقاط مهم در سیاست منطقهای تبدیل کرد. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل ژئوپولیتیکی مؤثر بر سیاست خارجی ایران و عربستان سعودی در قبال افغانستان، با بهرهگیری از نظریه واقعگرایی سازهانگار و روش تحلیل مضمون انجام شده است. پرسش اصلی تحقیق این است که بنیادیترین مسایل در کانون ژئوپولیتیک سیاست خارجی ایران و عربستان در قبال افغانستان دارای چه مؤلفههایی بودهاند. حجم نمونه شامل هشت مقاله علمی منتخب بر اساس سه معیار بازه زمانی، ارتباط موضوعی و کیفیت پژوهش بود. یافتهها نشان داد که سیاست خارجی ایران تحت تأثیر چهار مضمون اصلیِ امنیت مرزی، اهمیت زبان فارسی و حقوق شیعیان، حضور نیروهای خارجی بهویژه آمریکا و ناتو، و رقابت منطقهای با عربستان بر سر مرکزیت جهان اسلام شکل گرفته است. در مقابل، سیاست خارجی عربستان سعودی نیز بر چهار عاملِ موقعیت ژئوپولیتیکی افغانستان، گرایش به نفوذ مذهبی و ایدئولوژیک، رقابت منطقهای با ایران و سیاست اقتصادی استوار بوده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که سیاست خارجی دو کشور در قبال افغانستان، تلفیقی از منافع راهبردی، هویتی و امنیتی را دنبال میکند.
الطافی,سید برهان , مصباح,عبدالبصیر و حافد,غوث الدین . (1404). عوامل ژئوپولیتیکی مؤثر بر سیاست خارجی ایران و عربستان در قبال افغانستان ۲۰۰۱ - ۲۰۲۱. پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی, 2(2), 59-75. doi: 10.22034/nrpg.2026.2069318.1059
MLA
الطافی,سید برهان , , مصباح,عبدالبصیر , و حافد,غوث الدین . "عوامل ژئوپولیتیکی مؤثر بر سیاست خارجی ایران و عربستان در قبال افغانستان ۲۰۰۱ - ۲۰۲۱", پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی, 2, 2, 1404, 59-75. doi: 10.22034/nrpg.2026.2069318.1059
HARVARD
الطافی سید برهان, مصباح عبدالبصیر, حافد غوث الدین. (1404). 'عوامل ژئوپولیتیکی مؤثر بر سیاست خارجی ایران و عربستان در قبال افغانستان ۲۰۰۱ - ۲۰۲۱', پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی, 2(2), pp. 59-75. doi: 10.22034/nrpg.2026.2069318.1059
CHICAGO
سید برهان الطافی, عبدالبصیر مصباح و غوث الدین حافد, "عوامل ژئوپولیتیکی مؤثر بر سیاست خارجی ایران و عربستان در قبال افغانستان ۲۰۰۱ - ۲۰۲۱," پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی, 2 2 (1404): 59-75, doi: 10.22034/nrpg.2026.2069318.1059
VANCOUVER
الطافی سید برهان, مصباح عبدالبصیر, حافد غوث الدین. عوامل ژئوپولیتیکی مؤثر بر سیاست خارجی ایران و عربستان در قبال افغانستان ۲۰۰۱ - ۲۰۲۱. پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی, 1404; 2(2): 59-75. doi: 10.22034/nrpg.2026.2069318.1059
