پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

نشانه‌شناسی قدرت در فضای شهری: مطالعه تغییر نام‌ها و دگرگونی دلبستگی مکانی در اهواز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، گروه جغرافیا و گردشگری، دانشگاه کاشان
3 استادیار گروه مهندسی شهرسازی دانشکده فنی مهندسی, دانشگاه لرستان
10.22034/nrpg.2026.2080567.1067
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی و تبیین پیامدهای تغییرات پیاپی و برنامه‌ریزی‌نشده‌ نام‌ها و نشانه‌های جغرافیایی بر ابعاد هویت مکانی در کلانشهر اهواز انجام شد. در این راستا، پژوهش به‌طور مشخص تأثیر این تغییرات را بر چهار بُعد کلیدی شکل‌دهنده‌ی دلبستگی مکانی ـ حافظه تاریخی، پیوندهای اجتماعی، عواطف فردی و جمعی، و رویدادهای محلی ـ مورد سنجش قرار داد تا مکانیسم‌های تأثیرگذاری تغییر نام‌ها به عنوان یک کنش نمادین قدرت بر تضعیف حس تعلق شهروندان و ایجاد گسست در هویت شهری را تحلیل نماید. روش تحقیق از نوع توصیفی ـ تحلیلی بوده و جامعه‌ آماری پژوهش را 50 نفر از متخصصان و خبرگان حوزه‌های شهری تشکیل می‌دهند که به روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب و با پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته مبتنی بر چهار بُعد مذکور مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد نام‌های منحصربه‌فرد با میانگین ۵۴/۴ و ثبات نام‌ها با میانگین ۶۴/۴ بیشترین تأثیر را در شکل‌دهی به هویت مکانی دارند. در مقابل، تغییرات مکرر نام‌ها با میانگین ۰۰/۲ موجب سردرگمی شهروندان شده است. از سوی دیگر، نام‌ها و نشانه‌های جغرافیایی با میانگین ۶۸/۴ نقش حیاتی در ایجاد همبستگی اجتماعی ایفا می‌کنند، اما میزان توجه به سلایق شهروندان در نام‌گذاری‌ها با میانگین ۳۶/۱ کمترین امتیاز را کسب کرده است. همچنین رویدادهای فرهنگی با میانگین ۴۶/۴ بیشترین تأثیر را بر دلبستگی مکانی دارند. به طور کلی، نتایج حاکی از آن است که تغییرات پیاپی نام‌ها و نشانه‌های جغرافیایی از طریق ایجاد گسست در حافظه جمعی و تضعیف روابط عاطفی، منجر به کاهش حس تعلق مکانی و بی‌هویتی شهری می‌شود.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 اسفند 1404