پژوهش حاضر در پی پاسخ به دو پرسش بنیادین: نخست، بررسی تغییرات جمعیتی و اجتماعی جامعه شیعیان عراق پس از سال ۲۰۰۳ میلادی؛ و دوم، تحلیل جایگاه سیاسی و کیفیت حضور این گروه در ساختارهای قدرت در دوره پس از سقوط رژیم بعث، انجام شده است. این مطالعه با اتخاذ رویکردی توصیفی- تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و نیز مشاهدات میدانی انجام شده است.

یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که فروپاشی رژیم بعث و استقرار سازوکارهای انتخاباتی، ترازوی قدرت را به نفع اکثریت شیعه تغییر داد. بازگشت گسترده آوارگان و نخبگان تبعیدی، بروز تحولات چشمگیر در ترکیب جمعیتی شهرهایی مانند بغداد و مناطق جنوبی، و نیز احیای باشکوه مناسک مذهبی مانند پیاده‌روی اربعین، به تقویت هویت دینی و افزایش سرمایه اجتماعی شیعیان انجامید. در این میان، شکل‌گیری و تقویت نیروهای شبه‌نظامی شیعه و نقش بی‌بدیل مرجعیت دینی در نجف برای سازماندهی و هدایت مشارکت سیاسی، از دیگر عوامل کلیدی ارتقای موقعیت این جامعه بود. نتیجه این شد که از سال ۲۰۰۵ تا زمان انجام این پژوهش، مقام نخست‌وزیری و همچنین سهم عمده‌ای از کرسی‌های پارلمان و پست‌های وزارت در کابینه، به طور پیوسته در اختیار احزاب و جریان‌های سیاسی شیعی باقی بماند. این پژوهش در پایان، با تأکید بر ضرورت تحکیم پایه‌های دولت‌سازی در عراق، راهکارهایی نظیر تقویت نهادهای مدنی و میانجی، ارتقای کارآمدی نظام حکمرانی برای تضمین ثبات، گسترش مشارکت فراگیر تمامی گروه‌های اجتماعی، و نیز توسعه مبادلات اقتصادی و فرهنگی با همسایگان را به عنوان عوامل مؤثر در تداوم این ثبات پیشنهاد می‌کند.