پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

تبیین ژئوپلیتیکی رویارویی رسانه ای جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحدۀ آمریکا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.
2 گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.
3 گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
4 گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، گرمسار، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی رویارویی ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحدۀ آمریکا پرداخته است. در این پژوهش با استفاده از روش­های توصیفی، تحلیلی و تحلیل محتوا برای دیدگاه­ها و مواضع رؤسای جمهور و رسانه­های ایالات متحدۀ آمریکا و رهبران و رسانۀ ملی جمهوری اسلامی ایران  بررسی و تحلیل شده است. با توجه به نتایج این بررسی، می‌توان گفت: تاریخ رویارویی ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران و غرب، به‌ویژه ایالات متحدۀ آمریکا، نشان می‌دهد که رابطه بین دو طرف پیچیده و چندوجهی است و تحت تأثیر عواملی بر پایۀ ژئوپلیتیک فرهنگی -مبتنی بر عملیات روانی و رسانه­ای-  شکل گرفته است. جمهوری اسلامی ایران پس از استقرار، برای تبلیغ پیام خود و تأثیرگذاری بر افکار بین‌المللی استراتژی صدور انقلاب، حمایت از جنبش‌های منطقه‌ای و مقابله با اسرائیل را در صدر برنامه­های رسانه‌ای خود قرارداد. از سوی دیگر، ایالات متحده نیز با قدرت رسانه‌ای قابل توجه خود، بعد از استقرار جمهوری اسلامی، از تکنیک­های رسانه­ای برای شکل دادن به روایت درگیری و تأثیرگذاری بر افکار عمومی در سراسر جهان، ایران را با چهار استراتژی : تروریسم، نقض حقوق بشر، استفادۀ غیر صلح­آمیز از انرژی هسته­ای و مقابله با اسرائیل متهم کرده و در پی انزوای ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران در جهان است.
کلیدواژه‌ها

اسماعیلی، علی محمد. ( 1387 ). دیپلماسی رسانه ای با تاکید بر نقش سازمان صدا وسیما، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صدا و سیما، تهران.
اعظمی، هادی. (1386). وزن ژئوپلیتیکی و نظام قدرت منطقه ای (بررسی موردی: جنوب غرب آسیا)، فصلنامه ژئوپلیتیک، 2(3و4)، 119-154.
اکرمی نیا، محمد، فهیم دانش، شهاب. (1397). نقش دیپلماسی برون مرزی در تحکیم جایگاه منطقه ای ایران، پژوهشنامه رسانه بین الملل، 3(3)،  253-274.
برژینسکی، زبیگینو. (1362). سقوط شاه، جان گروگان ها و منافع ملی، ترجمه  منوچهر یزدان یار، تهران: کاوش.
بشیریه، حسین. (1386). گذار به مردمسالاری، تهران: نگاه معاصر.
پاستر، مارک. (1377). عصر دوم رسانه ها، ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: موسسه ایران.
تیر من، کنت آر. (1395). سوداگری مرگ، ترجمه احمد تدین، تهران: انتشارات رسا.
خواجه سروی، غلامرضا، رحمتی، مریم. (1391). انقلاب اسلامی ایران و گفتمان سیاسی شیعه در عراق، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 1 (3)، 58 29
دانشجویان مسلمان پیرو خط امام. (1369) . اسناد لانه جاسوسی آمریکا، تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی
دولتی، مجتبی. (1396) راهبردهای غرب به رهبری آمریکا در برخورد با جمهوری اسلامی ایران، با تاکید بر راهبرد سازش و تغییر از درون، فصلنامه مطالعات عملیات روانی،
روشنی، رضا. (1397). چشم انداز و اولویت های راهبردی جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با عملیات روانی دشمن، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، 16 (71)، ، 142 121
رومی، فرشاد، کاظمی، احسان. (1397). مواجهه ایران و آمریکا ، راهبردها و تاکتیک ها (راهکنش ها)، فصلنامه آفاق امنیت، 11(40)، 39-69.
ریاحی، محمدرضا (1390)، ایران و امریکا، توسعه تضاد در بستر قدرت نرم رسانه، تهران: مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما.
زکریا، فرید. (9 خرداد 1397). سیاست ترامپ در قبال ایران؛ یک نقشه خیالی، واشنگتن پست ، ترجمه : تحریریه سایت دیپلماسی به آدرس http://www.irdiplomacy.ir/fa .
زمانی، محسن، نیاکویی، سید امیر. (1398). واکاوی عوامل موثر بر خروج ایالات متحده آمریکا از برجام، فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، 12 (120)،  95 45
زیاری، کرامت الله، عشق آبادی، فرشید و فتحی، حمید. (1389). چالش های ژئوپلیتیکی توسعه نامتوازن نواحی ایران در مقطع زمانی (1375-1385)، فصلنامه ژئوپلیتیک، 6(17)،  207-181
ساداتی، نصرالله. (1389). تبیین نقش نظارتی رسانه ها با تاکید بر رسانه ملی، فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 6 (19)،  217 185
ساسمن، جرالد، جان ای، لنت. (1374). ارتباطات فراملی و جهان سوم، ترجمه طاهره ژیان حیدری، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. (1369). گذر از بحران 67 ، تهران: بسیج منطقه 3 .
سلیمانی، علی اصغر. (1394 ). آمریکا، شیطان بزرگ؛ تحلیلی از توطئه های آمریکا علیه ایران و کشورهای اسلامی، تهران: والتینو.
صالحی، اکرم، دهشیری، محمد رضا، حاجی مینه، رحمت. (1400). دلایل خروج آمریکا از منظر رئالیسم نوکلاسیک، فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، 14 (53)، 66-35
صفری، محسن. (1370). ما اعتراف می کنیم، تهران: شرکت انتشارات سوره مهر.
عزتی، عزت الله. (1371) ژئوپلیتیک، تهران: سمت.
عزتی، عزت اله. (1373). ژئواستراتژی، تهران: سمت.
فرانسیس بویل، آنتونی. (1375 ). سیاست خارجی آمریکا در قبال جنگ ایران و عراق، مجله سیاست دفاعی، 15 و 16، 102-66
کاویانی راد، مراد، بویه، چمران. (1391). جایگاه مفهوم فضای حیاتی در شکل گیری سیاست خارجی عراق، فصلنامه ژئوپلیتیک، 8 (25)، 112-134.
کرودن، الکساندر. (1390). جنگ خلیج فارس، ترجمه فاطمه شاداب، تهران: ققنوس.
کریمی، یوسف. (1372 ). جنگ روانی غرب علیه ایران، مجله سیاست دفاعی،  1(2)، 183.
کلاوسون، پاتریک. (1380 ). تحریم های آمریکا علیه ایران، مترجم حسین محمدی نجم، تهران: دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران، معاونت تحقیق و پژوهش.
کیه زا، جولیتو، سهرابی، هادی. (1362 ). هدف؛ تهران، تهاجم کارتر و وقایع پشت پرده، تهران:  نشر نو.
مازندی، یوسف، هوشنگ مهدوی، عبدالرضا. (1377). ایران ابر قدرت قرن، تهران: البرز پیکان.
متشکری، راضیه. (1388). دیپلماسی رسانه ای و جنگ روانی رسانه ها در قبال برنامه هسته ای ایران، فصلنامه افق6 (66-34)،
متقی، ابراهیم. (1374). دستورالعمل اجرایی کلینتون، ادامه مهار یا بدیلی دیگر، مجله راهبرد، 6 ، 65-104.
متقی، ابراهیم. (1388). ادراکات آمریکایی و گونه شناسی عملیات روانی علیه ایران و جهان سوم، مجموعه مقالات جنگ نرم و گونه شناسی عملیات روانی، تهران: انتشارات معاونت فرهنگی و تبلیغات ستاد کل نیروهای مسلح.
متقی، افشین، قره بیگی، مصیب. (1394). چالش های گفتمان سیاست خارجی ایران در راستای دگرگشت های نو پدید در سامانه ژئوپلیتیک جهانی، سیاست های راهبردی کلان، 2 (8)، 150 137
مجتهد زاده، پیروز. (1398 ). فلسفه و کارکرد ژئوپلیتیک در عصر فضای مجازی، تهران: سمت.
مجموعه نویسندگان. (1398). کودتای نوژه، تهران: انتشارات مطالعات سیاسی.
مرادی، عبداله، سعیدی فریادرس، عباس. (1400). تلاش برای هژمونی در راهبردهای نظامی- امنیتی ایالات متحدۀ آمریکا دورۀ ترامپ (تمرکز بر اسناد راهبردی 2017 تا 2020 میلادی). مطالعات راهبردی آمریکا، 1(2), 111-135.
مشرقی، محمود، برژینسکی، زیبگینو، ونس، سایروس. (1362). توطئه در ایران، دو برداشت از یک متن، تهران: نشر هفتهو
مصلی نژاد، عباس. (1386). مدیریت بحران آمریکا در مناطق ژئوپلیتیکی، فصلنامه ژئوپلیتیک، 3 (10)، 98 -  80
مکرمی پور، محمد باقر، میرزایی، بیژن، احمدی، فاطمه، حاتمی، حمید رضا. (1401). تجزیه و تحلیل سیاست خارجی باراک اوباما و دونالد ترامپ در مقابل ایران بر مبنای رئالیسم تهاجمی، فصلنامه دانش نامه علوم سیاسی، 3 (8)، 22-52.
موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی. (1403). نقش آمریکا و تشویق و تحریک عراق به آغاز جنگ تحمیلی، قابل دسترسی در:  https://psri.ir/?id=3rk2ezsh31
موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم و جمعی از محققین. (1377). غائله چهاردهم اسفند 1359، ظهور و سقوط انقلاب، تهران: نجات.
موسوی فر، رضیه. (1395). روابط ایران و آمریکا، مسئله اسرائیل، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، 46 (2)، 514 497
نقش بندی، عقیل، دهشیری، محمد رضا، کشیشیان سیرکی، محمد رضا، قائدی، محمد رضا. (1398). پیامد های سیاسی و اقتصادی خروج آمریکا از برجام برای ایران در دوره ترامپ و آغاز دوره بایدن، فصلنامه مطالعات بین المللی، 17 (176)، 157 3
Cancian, M. schaus, J. dalton, M. (2017). formulating national security past experience and future choices. center for strategic and international studies (c sis)
Dubowitz, M. (2018). trump delivers, a victory to iran, available at: https ://www.theatlantic.com/ideas/archive/2018/12/us–withrawal–syria–hands–victory – iran / 578962
Fuller, G. E. (2008). A World without Islam. Foreign Policy, 164, 46–53. http://www.jstor.org/stable/25462249 
Paul, C. et al (2018). Lessons from Others for Future US Army Operations in and Through the Information Environment: CaseStudies, Rand Corporation,available.Consent: The Political Economy of the Mass Media,Random House washington times, februrary 22, 1992