نظریۀ هیدرورئالیسم و هیدروایدهآلیسم، دو رویکرد متعارض در مطالعات روابط سیاسی منابع آب تلقی میشوند. نظریۀ هیدرورئالیسم، الگوی الهامبخش برای اندیشههای رقابتی و مداخلة یکجانبه و توسعهطلبانۀ هر چه بیشتر در قبال دستیابی به منابع آب مضاعف بوده که سیاست مذکور به عنوان تجلّیگاه رسیدن به هژمونی است؛ درحالیکه نظریۀ هیدروایدهآلیسم جلوهای از همکاریهای آبی است که محوریّت استدلال آن بر پایۀ تعاملات دولتهای ساحلی به صورت نرمافزارانه در واکنش به سیاستهای مجرمانة هر کدام از دولتها در حوضۀ رودخانههای فرامرزی مشترک است. توصیف مبانی و مفاهیم و سپس ارزیابی متقابل این دو نظریّه و در مقایسه با یکدیگر از اهداف اصلی این پژوهش محسوب میشود. این پژوهش از نظر ماهیّت، بنیادی ـ نظری است و با روش توصیفی ـ تحلیلی سعی دارد تا با بررسی ارزشها، شاخصها و دیدگاههای این دو رویکرد نظری، سیاست دولتهای ساحلی حوضۀ رودخانههای فرامرزی را در مسیری معتدلتر هدایت نماید. بنابراین میتوان نتیجهگیری نمود، هیدرورئالیسم بر مدیریّت یکجانبة منابع آبهای مشترک تأکید دارد، و هیدروایدهآلیسم مسیر همکاری دوجانبه و چندجانبه را برای تأمین منافع مشترک در حوضههای رودخانههای فرامرزی پیشنهاد میکند.
