پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

پیامدهای سیاسی و امنیتی مناقشة آبی زاینده‌رود در استان‌های همجوار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران
2 دانشجوی دکترای علوم سیاسی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
چکیده
تغییر اقلیم حوزة آبی زاینده‌رود و به ‌تبعِ آن، کم‌آبی زاینده‌رود در طی سال‌های اخیر، سه استان اصفهان، چهارمحال و بختیاری و خوزستان را درگیر تنش کرده است. نگاه قومی- محلی مدیران و سیاست‌گذاران هر یک از این استان‌ها سبب شده است که نه‌تنها تبعات بحران زاینده‌رود کاهش پیدا نکند و خطر مدیریت نشود، بلکه ریسک بحران آب را افزایش داده است. بدین‌ترتیب، ضرورت دارد که ابعاد اجتماعی و سیاسی بحران آب زاینده‌رود، موردپژوهش جدی قرار گیرد. این پژوهش، با روش توصیفی- تحلیلی و جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت اسنادی- کتابخانه‌ای، استفاده از منابع اینترنتی و همچنین استفاده از مصاحبه با نخبگان دانشگاهی و اجرایی برای تکمیل داده‌ها انجام شده است. در این راستا، پژوهش حاضر به دنبال تبیین پیامدهای امنیتی و سیاسی کم‌آبی زاینده‌رود در استان‌های مشروب از آب آن است. یافته‌های پژوهش در پاسخ به این سؤال که «مدیریت بحران آب زاینده‌رود چه تأثیری بر تنش‌های سیاسی و امنیتی در سه استان اصفهان، چهارمحال و بختیاری و خوزستان داشته است؟» نشان می‌دهد که نه‌تنها بحران آب زاینده‌رود، مدیریت نشده است، بلکه تصمیمات، سیاست‌گذاری‌ها و اقدامات انجام‌شده در مواجهه با بحران کم‌آبی زاینده رود، ریسک را در سه استان اصفهان، چهارمحال و بختیاری و خوزستان افزایش داده است و بسترساز تنش‌های سیاسی و امنیتی در این حوزه‌ها شده است. از این‌رو، ضرورت دارد سیاستمداران، تصمیم‌گیرندگان و سیاست‌گذاران برای کاهش ریسک حاصل از بحران آب، دست از مدیریت سنتی و فنی منابع آبی بکشند و فرایند مشارکتی و جامع مدیریت آب را در دستور کار قرار دهند.
کلیدواژه‌ها