پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

تحلیل ژئوپلیتیکی مأموریت اقتدار 360 نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 نویسنده مسئول، دانشیار جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
چکیده
در تحلیل‌های ژئوپلیتیکی و برای تبیین رقابت قدرت در زمینه‌های مختلف با سه مؤلفه اصلی «عرصه رقابت یا میدان بازی، بازیگران و سیاست‌ها یا همان قواعد بازی» روبه‌رو هستیم. دریاها و اقیانوس‌ها به‌عنوان منبع کم نظیر قدرت از مهم‌ترین عرصه‌های رقابت‌های ژئوپلیتیکی حکومت‌ها و کشورها در طی تاریخ بوده است. در واقع حضور در دریاها و تسلط بر منابع دریایی از قرن 12 به بعد، مهم‌ترین عامل کنترل هژمونیک در نظام‌های ژئوپلیتیک جهانی بوده است. ناوگروه 360 نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران متشکل از ناوشکن تمام ایرانی دنا و ناوبندر مکران در سال 1401 با طی 65 هزار کیلومتر مسافت کره زمین را به طور کامل دور زد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به دنبال بررسی و تببین ژئوپلیتیکی این رویداد بزرگ دریایی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد این مأموریت هم در داخل و هم در سطح منطقه پیامدهایی به همراه داشته است. تقویت خودباوری و اثبات دانش، تخصص و توانمندی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، آزمایش تجهیزات و زیرساخت‌های بومی در شرایط بسیار سخت دریایی، نمایش اقتدار نیروی دریایی در عرصه تمام اقیانوس‌ها، حضور مقتدرانه در مناطق نفوذ و قلمروهای ادعایی قدرت‌های جهانی، مقابله و بی‌اثر کردن تحریم‌های نظام سلطه، دیپلماسی دریایی و ارتباط و تعامل با کشورهای مسیر، تبلور قدرت نرم ایران به عنوان یک کشور مقتدر و منادی صلح جهانی، فراهم‌کردن زمینه برای حضور مؤثر در مناطق و قلمروهای دریایی مشترک مانند قطب جنوب در آینده نزدیک، از جمله مهم‌ترین پیامدهای این مأموریت است که از منظر رقابت ژئوپلیتیکی قابل طرح است.
کلیدواژه‌ها