پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

بررسی تطبیقی منافع ژئوپلیتیکی قدرت‌های بزرگ در بحران یمن 2013-2023 (مطالعه موردی؛ ایالات متحده، روسیه و چین)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشگر و دانشجوی دکتری مطالعات خاورمیانه، دانشگاه جامع امام حسین، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری مطالعات خاورمیانه، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
4 استادیار روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
چکیده
قدرت‌های بین‌المللی، منافع خود را نه در سطح ملی یا منطقه‌ای، بلکه در سطح بین‌المللی دنبال می‌کنند. در این میان، علی‌رغم فقدان توسعه سیاسی و اقتصادی و همچنین معضلات امنیتی و چندگانه مذهبی در یمن، اما این کشور به‌واسطۀ موقعیت خاص ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی‌اش، ذاتاً کشوری مهم در نظام بین‌الملل به‌حساب می‌آید که مدنظر تمامی قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای می‌باشد. بر همین اساس مقالۀ حاضر در پی پاسخگویی به این سؤال است که سه قدرت بزرگ بین‌المللی، یعنی ایالات‌متحده، چین و روسیه چه منافع ژئوپلیتیکی در بحران یمن دنبال می‌کنند؟. فرضیه تحقیق این است که علی‎رغم انگیزه‌های متعدد سیاسی و اقتصادی، اما عمدۀ اهداف اساسی قدرت‎های بزرگ در بحران یمن، معطوف به مزیت‌های ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی این کشور می‌باشد. یافته‎های تحقیق نشان می‎دهد که آمریکا به‌منظور تداوم قدرت خود و تسلط بر آبراه‌های بین‌المللی و همچنین مقابله با راهبردهای رقیبانش، به نفوذ و تسلط بر یمن و تنگۀ مهم باب‌المندب نیاز دارد. جمهوری خلق چین که منافع راهبردی‌اش در غرب آسیا مبتنی بر امنیت انرژی و آزادی کشتیرانی است، آرامش در یمن را برای تداوم رشد اقتصادی خود و پیگیری کلان پروژۀ «کمربند- راه» ضروری می‌پندارد. روسیه نیز همچون دیگر قدرت‌های بین‌المللی، به‌ویژه رقیب سنتی‌اش، آمریکا، حضور در آبراه‌های بین‌المللی و نقاط استراتژیک ازجمله تنگۀ باب المندب را به‌منظور افزایش قدرت خود و ارتقا وزن ژئوپلیتیکی و همچنین رقابت با رقیبانش ضروری می‌داند.
کلیدواژه‌ها