پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

بررسی تحولات سیاسی ـ جغرافیایی خط سبز بین رژیم اسراییل و کرانه‏ باختری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
چکیده
این پژوهش به دنبال ردپای تاریخ سیاسی و جغرافیایی خط سبز در طول مراحل جداگانه‏ تحول آن است. این پژوهش، علامت‏گذاری عجیب این خط و شیوه‏ای که این مرز مردمان محلی را تحت‏تأثیر قرار داده و منجر به جابجایی اقتصادی و اجتماعی هزاران نفر از مردم شده است را مورد تجزیه و تحلیل قرار می‏دهد. در واقع مقاله حاضر با روش توصیفی و تحلیلی و بر پایه تحلیل منابع کتابخانه‏ای، اهمیت سیاسی این خط را قبل و بعد از جنگ شش روزه‏ ژوئن 1967 مورد بررسی قرار می‏دهد و به وضعیت اداری و قانونی آن، هم از منظر داخلی (اسراییلی و فلسطینی) و هم از منظر خارجی (جامعه‏ بین‏الملل) می‏پردازد. بنابراین در پژوهش حاضر، اهمیت این خط در تعیین مسیریابی دیوار/ مانع/ حصار/ حائل/ امنیتی ساخته‏شده و اهمیت انحرافات ایجادشده بین این دو خط در شیوه‏ زندگی روزمره‏ هزاران نفر از مردمی که به صورت گروگان‏های فضایی بین این دو خط گرفتار شده‏اند، مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‏دهد که پیش از دهه 1930، هیچ سخنی از تقسیم‏بندی در داخل قلمروهای فلسطینی غرب رودخانه اردن مطرح نبود. تقسیم‏بندی دوفاکتوی 1949 در نتیجه‏ ایجاد رژیم اسراییل و درگیری و توافقات آتش‏بس متعاقب آن در کمتر از شصت سال اتفاق افتاد. طی آن شصت سال، خط سبز به مدت نوزده سال یک مرز مهر و موم‏شده بود. از آن زمان به بعد یک خط اداری حائل در ناحیه‏ تحت‏کنترل و اشغال‏شده توسط اسراییل بوده است.
کلیدواژه‌ها