پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

تحلیل روابط ایران و ارمنستان پس از فروپاشی اتحاد جماهیرشوروی: نظریه همگرایی و راهبرد جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه علوم سیاسی ، واحد آیت الله آملی ، دانشگاه آزاد اسلامی ،آمل ،ایران .
چکیده
فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در دهه ۱۹۹۰ میلادی، نقطه‌عطفی در تحولات نظام بین‌الملل و منطقه‌ای به شمار می‌آید. یکی از پیامدهای کلیدی این فروپاشی، ظهور کشورهای تازه‌استقلال‌یافته در آسیای مرکزی و قفقاز بود. در این میان، جمهوری ارمنستان به‌عنوان کشوری استراتژیک در منطقه قفقاز جنوبی و هم‌مرز با جمهوری اسلامی ایران، جایگاه ویژه‌ای در معادلات سیاست خارجی ایران یافته است. رقابت قدرت‌هایی چون ایالات متحده، ترکیه و رژیم صهیونیستی برای نفوذ در ارمنستان، اهمیت ژئوپلیتیکی این کشور را دوچندان کرده است. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و شیوه‌ی گردآوری اطلاعات اسنادی-کتابخانه‌ای، در پی پاسخ به این پرسش است که علل همگرایی ارمنستان با ایران چیست و این عوامل چگونه بر راهبرد جمهوری اسلامی ایران در قبال این کشور تأثیر گذاشته‌اند؟ چارچوب نظری تحقیق بر مبنای نظریه‏ی همگرایی است و یافته‌های آن نشان می‌دهد که رفتار و کنش‌های جمهوری ارمنستان، زمینه‌ساز شکل‌گیری نگرش ایران مبتنی بر همگرایی منطقه‌ای نوین شده است. بر همین اساس، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال ارمنستان، با هدف تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و مهار نفوذ بازیگران رقیب، بر بنیان راهبردی همگرا تنظیم شده است.
کلیدواژه‌ها