پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

پژوهش های نوین سیاست جغرافیایی

تحلیلی بر جدایی طلبی و تجزیه سرزمینی کشورها در نقشه سیاسی جهان (مطالعه موردی : قاره اروپا)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا، مرکز تحقیقات گردشگری، واحد نجف‏آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‏آباد، ایران.
2 کارشناسی ارشد جغرافیا برنامه‏ریزی گردشگری، واحد نجف‏آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‏آباد، ایران.
3 گروه جغرافیا، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
چکیده
از سال 1648 که معاهده وستفالی در آلمان منعقد شد و حاکمیت کشورها از پادشاهان به مردم و سرزمین منتقل گردید تا حال حاضر، شاهد تغییرات گسترده‏ای در نقشه سیاسی کشورها و قبض‏وبسط هندسه سرزمینی در جهان بوده‏ایم. از آلمان که از 355 واحد خودمختار تشکیل شده بود و بعدها به یک کشور واحد بعد از جنگ سرد تبدیل گردید تا تجزیه امپراتوری عثمانی و فروپاشی شوروی، این قبض‏وبسط نقشه سیاسی جهان، مشاهده می‏شود. در بعد از جنگ جهانی دوم و ظهور ناسیونالسیم و مهین‏پرستی، نواحی متعددی در جهان و درون کشورها، داعیه جدایی‏طلبی و تجزیه شدن را از سرزمین اصلی و مستقل شدن داشته‏اند. نمونه اخیر آن ایالت کاتولونیا در اسپانیا بود که با یک رفراندم درخواست مردم این ایالت به حکومت اسپانیا اعلام شد ولی به دلیل عدم حمایت دولت اسپانیا و دولت‏های دیگر به ویژه در اروپا از این رفراندم، این درخواست مردم کاتولونیا به منصه ظهور نرسید. این مقاله با روش و ماهیت توصیفی- تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه‏ای و سایت‏های اینترنتی، به دنبال تحلیل جدایی‏طلبی برخی نواحی درون کشورها و تغییرات ایجاد شده در نقشه سیاسی قاره اروپا است. نتایج تحقیق نشان می‏دهند که از جمله دلایل جدایی‏طلبی درون کشورهای قاره اروپا، قومیت‏گرایی، انزوای سیاسی و اقتصادی ناحیه جدایی‏طلب، خیزش نخبه‏گان ناحیه جدایی‏طلب، دخالت قدرت‏های منطقه‏ای و فرامنطقه‏ای در تهییج افکار عمومی ناحیه جدایی‏طلب و... است.
کلیدواژه‌ها

آشوری، داریوش؛ (1384)، دانشنامه سیاسی؛ تهران: انتشارات مروارید، چاپ یازدهم
امیراحمدیان، بهرام؛ (1387)، بحران گرجستان: طرفهای درگیر، علتها و پیامدها، ماهنامه اطلاعات سیاسی- اقتصادی، (1-2)23، مهر و آبان
بدیعی‏ازنداهی، مرجان و افضلی، رسول و امیری، علی؛ (1396)؛ فهم نقشه‏ی سیاسی از منظر قدرت/دانش؛ فصلنامه پژوهشهای جغرافیای انسانی، (1) 49، بهار
جعفری‏ولدانی، اصغر؛ (1384)؛ ژئوپلیتیک جدید دریای سرخ و خلیج فارس؛ تهران: انتشارات وزارت امور خارجه، چاپ دوم
جوانمردی‏صاحب، مرتضی؛ (1393)؛ نظریه قلمروزدایی سرزمینی از حقوق جزا؛ تهران: انتشارت شهر دانش، چاپ اول
حدادی، مهدی و کریمی، سیامک؛ (1394)؛ نقض حقوق بشر و جدایی‏طلبی: رویکرد انتقادی به نظریۀ جدایی چاره‏ساز در حقوق بین‏الملل؛ فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، (5) 54، زمستان، 736-715.
خسروی، علیرضا؛ (1395)؛ تمایلات جدایی‏طلبانه در اروپا: ریشه‏ها و روندها؛ فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، (21)6، زمستان،صص 164-145
داروین، چارلز؛ (1389)؛ منشاء انواع؛ ترجمه نورالدین فرهیخته، تهران: انتشارات نگارستان کتاب، چاپ دوم
ضیایی، سیدیاسر؛ (1392)؛ درامدی بر جدایی‏طلبی در حقوق بین‏الملل؛ تهران‌: انتشارات شهر دانش، چاپ اول
عزتی، عزت‏الله؛ (1386)؛ نظریه‏های جدید جغرافیای سیاسی؛ تهران: انتشارات قومس، چاپ اول
عزتی، عزت‏الله؛ (1389)؛ جزوه درس قدرت و سیاست نقشه؛ دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
عزیزی، ستار؛ (1394)؛ حمایت از اقلیتها در حقوق بین‏الملل؛ تهران: انتشارات شهر دانش، چاپ دوم
فهیمی، سیروس و حیدری‏فر، محمدرئوف؛ (1397)؛ تعلقات ژئوپلیتیکی ایران در خاورمیانه؛ تهران: انتشارات انتخاب، چاپ اول
کامران، حسن و دیگران؛ (1389)؛ جغرافیا و قدرت ملی ایران؛ فصلنامه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، (16)13، بهار، 28-5.
کلاوال، پل؛ (1394)؛ جغرافیای قرن بیست‏ویکم؛ ترجمه حسن صدوق‏ونینی؛ تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، چاپ اول
کوزه‏گرکالجی، ولی؛ (1396)؛ ایران و جمهوری‏های قفقاز جنوبی، تهران: انتشارات مؤسسه ایراس، چاپ اول.
ملکوتیان، مصطفی؛ (1383)؛ مقدمه‏ای بر جغرافیای سیاسی و اهمیت استراتژیک ایران؛ مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، (1)63، بهار، صص 221-203.
مولایی، یوسف؛ (1393)؛ حق تعیین سرنوشت؛ از ادعای سیاسی تا مطالبه حقوقی؛ فصلنامه مطالعات راهبردی، سال (3)17، پاییز، 33-7.
مویر، ریچارد؛ (1379)؛ درامدی نو بر جغرافیای سیاسی؛ ترجمه دره میرحیدر، تهران: انتشارات انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، چاپ اول
هاگت، پیتر؛ (1379)؛ جغرافیا ترکیبی‏نو (جلد دوم)؛ ترجمه شاپور گودرزی‏نژاد، تهران: انتشارات سمت، چاپ دوم
Anderson, Glen (2106), A Post-Millennial Inquiry into the United Nations Law of Self-Determination: A Right to Unilateral Non-Colonial Secession?; Vanderbilt Journal of Transnational Law, 49(4), 1183-1254, https://scholarship.law.vanderbilt.edu/vjtl/vol49/iss5/1/
Ashouri, Dariush (2005), Political Encyclopedia; Tehran: Morvarid Publications, 11th edition, [in Persian]. 
Amirahmadian, Bahram (2008), The Georgian Crisis: The Parties Involved, Causes and Consequences, Monthly Political-Economic Information, Year 23(1-2), 38-57. [in Persian]. 
Azizi, Sattar (2015), Protection of Minorities in International Law; Tehran: Shahr Danesh Publications, Second Edition. [in Persian]. 
Badiei Azndahi, Marjan and Afzali, Rasoul and Amiri, Ali (2017), Understanding the Political Map from the Perspective of Power/Knowledge; Quarterly Journal of Human Geography Research, 49(1), 185-202. [in Persian]. 
Darwin, Charles (2010), Origin of Species; Translated by Noureddin Farhikhte, Tehran: Negarestan Kebat Publications, Second Edition. [in Persian]. 
Ezati, Ezzatollah (2007), New Theories of Political Geography; Tehran: Qoms Publications, First Edition. [in Persian]. 
Ezati, Ezzatollah (2010), Power and Politics of Maps Course Booklet; Islamic Azad University, Tehran Science and Research Branch. [in Persian]. 
Fahimi, Sirous and Heidarifar, Mohammad Rauf (2018), Iran's Geopolitical Dependencies in the Middle East; Tehran: Entebbe Publications, First Edition. [in Persian]. 
Haggett, Peter (2000), New Combined Geography (Volume 2); Translated by Shapour Goodarzi Nejad, Tehran: Samt Publications, Second Edition. [in Persian]. 
Hadadi, Mehdi and Karimi, Siamak (2015), Violation of Human Rights and Separatism: A Critical Approach to the Theory of Secession in International Law; Quarterly of Public Law Studies, 54(5), 715-736. [in Persian]. 
https://www.khabaronline.ir/(X(1)S(s4ix1w2ogtgxq2t25vcc2nfo))/detail/813757/science/fundamental –knowledge
https://journeys. Maps.com/what-is-a-political-map
Jafarivaldani, Asghar; (2005); The New Geopolitics of the Red Sea and the Persian Gulf; Tehran: Ministry of Foreign Affairs Publications, Second Edition. [in Persian]. 
Javanmardi Saheb, Morteza (2014), The theory of territorial deterritorialization of criminal law; Tehran: Shahr Danesh Publications, first edition. [in Persian]. 
Kalaval, Paul (2015), Geography of the 21st Century; Translated by Hassan Sadough and Nini; Tehran: Shahid Beheshti University Press, First Edition. [in Persian]. 
Kamran, Hassan and et al. (2010), Geography and National Power of Iran; Journal of Applied Research in Geographical Sciences, 13(16), 5-28. [in Persian]. 
Khosravi, Alireza; (2016); Separatist Tendencies in Europe: Roots and Trends; Journal of Strategic Studies in Public Policy, 6(21), pp. 145-164. [in Persian]. 
Kouzehgarkalji, Vali (2017), Iran and the Republics of the South Caucasus, Tehran: IRAS Institute Publications, first edition. [in Persian]. 
Malkotiyan, Mustafa (2004), An Introduction to Political Geography and the Strategic Importance of Iran; Journal of the Faculty of Law and Political Sciences, 63(1), 203-221. [in Persian]. 
McGee, Robert W.  (1994). Secession Reconsidered; Journal oF Libertarian Studies 11: l (FALL 19941: 11-33. a1994 Center For Libertarian Studies
Miour, Richard (2000), A New Approach to Political Geography; Translated by Dareh Mirhaidar, Tehran: Armed Forces Geographical Organization Publications, First Edition. [in Persian].
Molaei, Yousef (2014), The Right to Self-Determination; From Political Claims to Legal Demands; Strategic Studies Quarterly, 17(3), Fall, 7-33. [in Persian]. 
Vanschoonbeek, J. (2020).  Regional (in) Stability in Europe a Quantitative Model of State Fragmentation; Journal of Comparative Economics, 48(3), PP 605-641, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0147596719300095
Wellings, B. (2022). Nationalism and European Disintegration; Journal of Nations and Nationalism, 29(4), PP 1164-1178, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/nana.12884
Ziyaei, Syed Yasar (2013), An Introduction to Separatism in International Law; Tehran: Shahr Danesh Publications, First Edition. [in Persian].